[naar Index]

[ga terug]

Even eruit naar Sumbawa

Door: Roderick C. Wahr

SUMBAWA - 27 December 2002

Het is alweer Vrijdag 27 December. Pak Adi had woord gehouden. We zaten om 8:00u 'smorgens in het restaurant en Adi's chauffer kwam 2 pakjes bij ons aan tafel brengen.

Pak Adi zou pas om 10:00u komen maar hier waren 2 boengkoesen met nasi kuning met vlees en kruiden voor Pak Rudi en Nyonya Rudi. Adoeeehhh lekkkeerrrrrr seh!

Na de lekkere nasi kuning hebben we weer het strand afgestroopt. Ik met video, ~seashell~ met seashell zakje en een onverzettelijke vastberadenheid om haar verliezen direkt te kompenseren met nieuwe aanwinsten.

We besloten het verder deze dag maar kalmpjes aan te doen. Eerder had een van Adi's jongens, Wayan, ons verteld dat wij morgen, Zaterdag, een boot zouden krijgen met bijbehorende visser/kapitein. De kosten waren Rp.200.000 voor de hele dag, all-in. Herri had ervoor gezorgd, zei hij.

Herri was een knaap die in 1988 zes maanden met mijn team van 8 duikers had mee gedoken, scuba diving, op zoek naar parels en zeekomkommers op ca. 40m diepte om en nabij Moyo eiland.

Dit bericht was natuurlijk geweldig, we konden de zee op in een vissersboot.

Nu wilden wij onze energie besparen opdat wij morgen fit de hele dag op weg konden. Ze zouden ons om 6:30u opwachten aan het strand. We moesten alleen maar wat eten meenemen.

We overwogen om gedurende de dag wat boodschappen te doen. We wilden vanuit Sumbawa een paar dingen meenemen: Minyak Sumbawa, Bijen honing en Dendeng Menjangan (gedroogd, gekruid hertenvlees), alle drie Sumbawa items zijn door heel Indonesie bekend. Het schijnt wat moeilijk te zijn om aan Dendeng Menjangan te komen omdat het kennelijk illegaal is verklaard. Er werden teveel herten geschoten op Sumbawa. Ook de bijen honing moet je mee oppassen, want men wil het graag aanlengen met suiker, water etc. omdat er dan meer op werd verdiend. Als je beneden aan de Tambora berg de honingverzamelaars opwacht dan is de honing nog geheel onverdund. In Sumbawa Besar is het al wat verdund en op weg naar Jakarta is het nog meer aangelengd (tja, bisnis is bisnis). We hadden dus assistentie nodig. Wayan is heel goed bekend op dat gebied en zou ons meenemen wanneer we dat wilden. Helaas niet vandaag. Nou ja, dan zouden we gedurende de vroege middag wel wat gaan rusten.

Om een uur of 11 'smorgens kwamen we op het strand wat kinderen tegen, 6 - 11 jaar, 3 meisjes en 2 jongens. Die wilden natuurlijk van alles weten, waar we vandaan kwamen en wat we kwamen doen. In ruil daarvoor wilden zij wel vertellen waar zij vandaan kwamen, hoe ze woonden en wat ze later wilden worden.

Ja, zei de 10-jarige jongen, zij (het 11 jarig meisje) is rijk, want zij hebben een eigen huis op de heuvel. Haar ouders (groente verkopers op de markt) bleken dus een houten huisje te hebben op een gepacht stuk grond op de heuvel, terwijl de anderen kinderen van vissers zijn en aan het strand wonen in bamboe optrekjes. Zo ziet men hier dus rijk en arm. Ze wilden allemaal naar school, zodra hun ouders er het geld voor hebben. De jongste, een jongetje van 6 wilde later president worden, want dan kon hij de mensen allemaal te eten geven. Het 11-jarige meisje ging al naar school en had hele goed cijfers. Als ze klaar was met haar middelbare school dan wilde ze naar Bali toe om daar in een hotel als dienster te gaan werken, want dan verdien je veel geld. Haar oudere nicht werkte nu al in Lombok in een hotelletje en had al een man en ze hadden al veel geld verdiend, want ze hadden daar ook een huisje gehuurd.

Ik vind het altijd een genot om naar de verhalen van kinderen te luisteren. Vooral als ze uit een minder bedeeld gezin komen. Hun verwachtingen zijn simpel en heel oprecht. Het doet me ook denken aan die kinderen in Jakarta. Als 6-jarige staan ze 'snachts bij de verkeerslichten om toch maar te proberen wat geld bij elkaar te sprokkelen, want dan kunnen ze misschien straks naar school. Allen hebben ze een ambitie gemeen, ze willen bijdragen aan het inkomen van de familie. De familieband hier in Indonesie is enorm sterk.

Nadat we hadden gerust gedurende het middaguur zagen we dat het om 15:00u weer was begonnen te regenen, een lichte regen vanuit een lichtbedekte bewolking.

Een van de tuinjongens ging het strand op om daar in de regen te gaan zwemmen, en ik zag dat er al meerderen, ouderen en kinderen hetzelfde deden. Rena en ik lieten het niet op ons zitten en hup, in ons zwem tenue, gingen we het strand op en doken in het heerlijke zwoele zeewater.

In minder dan geen tijd kwamen de kinderen onze kant op en ook een oudere, en dat bleek Herri te zijn. Ik had Herri sinds '88 niet meer gezien, en hij had de boot voor morgen voor ons geregeld om naar Moyo te gaan. Het was een blijde verassing. Destijds was hij nog vrijgezel, en nu blijkt hij dus 5 kinderen te hebben! Oeps!

Ik vroeg hem of hij wist waar mijn oude kaptein, Daeng Lalang, een Bugis zeevaarder, was. Daeng bleek dus even verderop te wonen. Daeng was een geweldige zeevaarder. Hij bracht mij destijds eens in een prauw (vlerkbootje) van 4,5 meter lengte en 70cm breed, met buitenboordmotor van Tirta Sari naar een klein eiland buitensgaats om een grote boot te kopen. We gingen de open zee op waar na korte tijd huizenhoge golven opstaken. Vier en een half uur lang hebben we gevaren voordat we aankwamen. Elk moment dacht ik dat mijn laatste uur had geslagen, en Daeng Lalang zei dan alleen 'je hoeft niet bang te zijn, ik ben in een iets grotere prauw naar Makassar toe gevaren en dat was ook geen probleem'. Daeng was een geweldige kapitein, maar ik ging toen toch maar niet met hem terug van het eiland naar het vaste land. Ik ging met de grote boot terug.

Herri bracht Rena en mij naar het huis waar Daeng nu woont. Het is een klein stenen en bamboe huisje aan het strand waar hij met zijn vrouw woont. Daeng is nu 75 en wil eigenlijk niet meer varen. Hij verzamelt nu zee siervissen en verkoopt die naar Bali. Het is nog steeds de zelfde man, diepe trekken in een donker leren gezicht met een twinkel in de ogen en een lach om de mond als hij praat. Ja, Daeng is een man die je niet gauw vergeet. Zes maanden lang was hij mijn nakoda (kapitein) in 1988, iemand waar je naar luisterde als het om de zee en om boten ging.

Die middag gingen we om 18:00u weer terug naar de kamer. Het bleek dat 2 kamers verder er nieuwe gasten waren gearriveerd. In het restaurant zag ik ze zitten. Het waren 2 Engels sprekende mannen en een Indonesisch vrouwtje.

We brachten eerst onze motorfiets terug, want morgen hadden we die niet nodig. De ojek eigenaar kwam het ophalen. Hij was geheel in het wit gestoken, inklusief muslim calotje op z'n hoofd. Het bleek dat hij in de tijd dat wij de motor huurden steeds in het moskee had geslapen en geholpen en hij had zich ook bezig gehouden met gebeden. Zo wordt hij een stuk vromer en houdt z'n centen op zak. Pienter!

Om 19:30u besloten we in het restaurant van Tirta Sari te gaan eten. Daar kwamen we de nieuwe gasten tegen (totnogtoe waren wij denk ik de enige gasten van buiten). We gingen bij hen aan tafel om een babbeltje te maken. Bleken dus een jonge Canadees en een Engelsman te zijn, beiden als leraar Engels werkzaam in Surabaya. Ze waren op 2 motorfietsen vanuit Surabaya gekomen en waren op vakantie voor een weekje. De Indonesische jonge dame was de vrouw van de Canadees. Ze wilden met z'n drieeen wat rondkijken en nieuwe dingen zien. Ik nodigde hen uit om morgen met ons mee te gaan naar het eiland Moyo. Op het laatste moment haakten ze af, ook al omdat ik hen van Semongkat vertelde, wat een mooie omgeving is in de bergen, en als ze verder naar boven gingen zouden ze bij een primitieve cultuur terecht komen. Ze moesten dan wel met een speciaal vervoermiddel gaan omdat de weg vanuit Semongkat verder naar boven gevaarlijk was. In Sumbawa waren er maar 2 soorten wagens die dat aankonden, waaronder een Landrover Jeep. Dat avontuur wilden zij wel graag aan. Dus ze gingen niet mee.

'sAvonds vroeg het bed in zodat we morgen vroeg op zouden zijn en om half zeven konden vertrekken. We hadden in de keuken van het restaurant al het eten besteld om morgen mee te nemen. We hadden voor vijf personen besteld, voor Rena en mij, voor Herri en de vissersboot kapitein en een voor eventualiteit.

(wordt vervolgd)

Deze dag geen Video gemaakt.

===================================================================

Za 28 December – Naar Pulau Moyo. boot gehuurd voor 1 dag Rp.200.000. Hier is de Video Rapportage van deze dag.
Zo 29 December - Huur motorfiets, Pak Adi, Istana Sultan, Geboortehuis, Pijat Rena, Storm. Hier is de Video Rapportage van deze dag.
Ma 30 December - Dendeng Menjangan, Minyak Sumbawa, Honing, Pak Dadi, mie eten
Di 31 December - Sate Kambing in Tirta Sari, Edu. Hier is de Video Rapportage van 31 Dec, 1 + 2 Januari.
Woe 1 Januari  - Babi Guling, Edu en vriend, Sumbawa makan sepat sumbawa
Do 2 Januari  - Naar desa Moyo, vertrek Jakt 15:00, Lombok bus panne
Vr 3 Januari  - Terug via Bali, Java
Za 4 Januari  - Aankomst Jakarta, niet betaald door ICIW (Familie Yusril Mahendra)

Op 9 Juni 2003 zijn Rena en ik in Jakarta in het huwelijksbootje gestapt.

In Augustus 2003 ben ik teruggegaan naar Nederland vanwege de slechte economische omstandigheden.

Rena volgde op 23 December 2003. Het moment dat zij aankwam kreeg ik bericht dat mijn vader was overleden en moest ik direkt naar Jakarta om de crematie daar te regelen.